|
Sayıştay Yasası'na göre meslek mensupları arasında yer alan denetçilik bir KARİYER MESLEK tir. Sayıştay Denetçisi, Anayasa ve kanunlarla Sayıştay’a verilen inceleme, denetleme ve raporlama görevlerini yerine getirmekle yetkilendirilmiştir.
Yargısal yetki ile donatılan ve Anayasamızın yargı bölümü altında yer alan Sayıştay, TBMM adına kamu dış denetimini yürütmesi nedeniyle tüm dünya Sayıştayları gibi yüksek denetim örgütü kimliğine sahiptir. Sayıştay denetçileri görevlerini, Sayıştayların Uluslar arası Örgütü INTOSAI Standartlarında belirtildiği üzere mali ve performans denetimleri ile denetim destek gruplarındaki çalışmalarıyla yerine getirirler.
Sayıştay Denetçileri şu temel nitelikleri taşımalıdırlar:
- Bağımsız ve tarafsız olmalıdır.
- Yeterli mesleki bilgi ve tecrübeye sahip olmalıdır.
- Çalışmalarında mesleki özen göstermelidir.
- Yüksek kişisel ve ahlaki nitelikler taşımalıdır. Sayıştay denetçileri gerek mesleklerinin yürütülmesi sırasında, gerekse özel hayatlarında son derece dikkatli ve özenli olmak durumundadırlar. Sayıştayın güvenilirliği ve yeterliliği hakkında kuşkular oluşturacak davranışlardan kaçınmalıdırlar.
Genel olarak Sayıştay Denetçisinin görev alanına giren kurum ve kuruluşlar şunlardır:
- Merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri (Bakanlıklar, üniversiteler, düzenleyici ve denetleyici kurullar…)
- Sosyal güvenlik kuruluşları (Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye İş Kurumu)
- Mahalli idareler (Belediyeler, Özel İdareler…)
- Kuruluş kanunları veya diğer özel kanun hükümleri gereğince Sayıştay denetimine tabi kurumlar (TMSF…)
- Döner sermayeler ve fonlar (genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonlar
Bazı kamu kuruluşlarının yanında kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu bankaları Sayıştay Denetçilerinin görev alanı içerisine girmemektedir.
Sayıştay Denetçileri denetim alanına giren kurumların denetimini iki şekilde yerine getirir. Gerek görüldüğü durumda denetçi, ilgili kurum bünyesinde yerinde denetim yapmakla görevlendirilir. Bu durumda denetçi bizzat o kuruluşun bulunduğu bölgeye giderek görev yapar. Yerinde denetimle görevlendirilmediği durumda ise ilgili kuruluşun iş ve işlemlerini merkezde (Ankara) inceler.
Anayasal bir denetim ve yargı kurumunda görev yapan ve kariyer bir mesleğe sahip Sayıştay Denetçileri bir takım mesleki güvencelerle donatılmışlardır. Bu husus onların yürütmeden bağımsız görev yapabilmelerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Sayıştay denetçileri, bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de özlük hakları ve mesleki güvenceler açısından diğer denetim elemanlarının tabi olduğu sisteme değil, hakim ve savcıların tabi olduğu sisteme tabidirler.
|
